Kiến thức

Khi Phó Chủ tịch Trung Quốc (TQ) Tập Cận Bình tuyên bố: “TQ muốn đàm phán hòa bình vấn đề trên biển với Asian” trong Hội chợ ASEAN-Trung Quốc (CAEXPO) và Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư tổ chức vào ngày 21/9 tại TQ làm cho đại diện các nước láng giềng ai cũng “nhẹ lòng”; vì TQ đã chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán. Thế nhưng ẩn đằng sau niềm phấn khởi đó là những nỗi lo, bởi, rồi đây TQ có thực hiện cam kết như mình vừa thông cáo? Hay lại tiếp tục chơi trò “mèo vờn chuột”, đem các nước láng giềng ra làm “bia” đỡ đạn cho mình?

Tín hiệu vui hay…?

Khi TQ chịu ngồi vào bàn đàm phán, thiết nghĩ ASEAN không ai là không vui cả. Vì đây là điều mà khối ASEAN mòn mỏi chờ đợi kể từ ngày TQ gây hấn, đe dọa hết nước này đến nước khác thuộc khối  ASEAN.

Có thể dễ dàng nhìn thấy rằng, khi ông Phó Chủ tịch Tập Cận Bình thông cáo: “TQ nhất quán coi trọng và kiên trì chính sách không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác, láng giềng hữu nghị, là bạn với các nước trong ASEAN; mong muốn cùng với các nước ASEAN giải quyết những vấn đề phát sinh, những vấn đề còn có nhận thức khác biệt giữa Trung Quốc và các nước trong ASEAN bằng đàm phán hoà bình, tôn trọng lẫn nhau trong đó có vấn đề trên biển”, gương mặt thủ tướng Việt Nam- Nguyễn Tấn Dũng, Tổng thống Myanmar- Thein Sein, Thủ tướng Lào-  Thongsing Thammavong, lãnh đạo Chính phủ một số nước ASEAN tham dự đều nở nụ cười rạng rỡ.

Vậy là nỗ lực của khối ASEAN đã được kết quả như mong đợi, đó là ngày hôm nay TQ chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán. Vui là vậy, nhưng đại diện Chính phủ các nước không khỏi lo lắng vì TQ gây hấn với 3 quốc gia: đó là Philipines, Việt Nam và Nhật. Thế nhưng TQ chỉ chịu ngồi vào bàn đàm phán với khối ASEAN! Chiến lược này của TQ có làm cho nguyên thủ quốc gia khối  ASEAN lo ngại?

TQ chỉ đàm phán  ASEAN gác Nhật?

Vì sao trước đây khi kích Philipines, gây hấn với Việt Nam- khi mà làn sóng quốc tế phản đối mình dữ dội, TQ không “ngồi” vào bàn đàm phán? Mà phải đợi đến thời điểm này, khi Nhật đáp trả dữ dội, kiên quyết tuyên chiến thì TQ lại ngồi vào bàn đàm phán với  ASEAN? Hầu như trong suốt phiên Hội chợ, đại diện TQ luôn dùng lời lẽ “mướt tai” để đàm phán với ASEAN. Điều này thật khó cho người khác không e ngại, bởi hình ảnh TQ “mạnh”, “anh hùng” ngày nào giờ thay đổi thành “ôn hòa”, đàm phán văn minh với  ASEAN. Phải chăng TQ chịu ngồi vào bàn đàm phán là vì muốn “hoãn binh”, giảm “gánh nặng” một phía, để toàn tâm “giải quyết” tranh chấp với Nhật? Nếu như vậy  ASEAN trở thành “bàn đạp” của TQ rồi còn gì!

Có ý gì khi ông Tập Cận Bình bày tỏ: “Qua 8 lần tổ chức CAEXPO và CABIS, chúng ta có thể khẳng định là các bên cùng có lợi và các bên cùng thắng”? “Cùng có lợi” là thế nào và “cùng thắng” là thắng ai? Ý ông “ám chỉ” người nào  ASEAN cần chiến thắng?

Trong khi đó, thời gian qua, TQ một mực tráo trở muốn đổi trắng thay đen, ngụy tạo hết chứng cứ này đến chứng cứ khác nhằm thỏa mãn cơn khát dầu mỏ và lòng tham muốn gom biển Đông thành “ao nhà” của mình, bất chấp sự lên án, phản đối của cộng đồng quốc tế!

Khẳng định: “TQ luôn tạo các điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp của Trung Quốc và doanh nghiệp của các nước ASEAN tận dụng tối đa các cơ hội, tăng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư” của Phó Chủ tịch TQ phải chăng là để tạo niềm tin cho các nước trong khu vực? Để mọi chuyện được yên ắng, khi biển lặng, “cá” bắt đầu ngoi lên, đùa với sóng biển, lúc đó TQ chỉ việc ngồi chờ thời và bắt lấy từng con “cá”? Nhất là khi TQ hoãn cuộc gặp gỡ kỷ niệm 40 năm mối quan hệ ngoại giao với Nhật, chịu “làm hòa” ASEAN, thật khó cho người khác không khỏi hoài nghi về chiến lược của TQ?

Thiết nghĩ, dù TQ có ra bất cứ thông cáo gì đi chăng nữa thì  ASEAN  nói chung, Việt Nam nói riêng phải thật cẩn trọng với những lời vốn một thời “có cánh” của TQ. Ai chắc rằng TQ sẽ không ngang ngược, sẽ bỏ thói hung hăng và chung tay cho hòa bình? TQ thường xuyên và thích chơi nước cờ bí hiểm, mong rằng lần này TQ sẽ dừng lại, sẽ thôi không còn lật lọng và ứng xử văn minh hơn để lòng người khắp 5 châu bớt “dậy” sóng…!