“Chú bé đeo ba lô màu đỏ” kể về một cuộc phiêu lưu tìm mẹ của chú bé Hưng, chuyến đi nhiều chặng trải dọc theo chiều dài đất nước từ Bắc vào Nam vào những năm 90 của thế kỉ trước. Từ nhỏ, Hưng sống với bố và chưa bao giờ được biết mặt mẹ.

Nỗi tò mò về mẹ cứ lớn dần trong Hưng khi bị bạn bè tra hỏi riết ráo, thôi thúc Hưng bước vào hành trình tìm kiếm mẹ qua manh mối duy nhất mà cha cậu hé lộ. Mang theo hành trang là chiếc ba lô màu đỏ trên lưng, với biệt danh “chú bé đeo ba lô màu đỏ” do người bạn gái thân thiết cùng lớp thường gọi. Hưng lên đường hằng mong tìm được người mẹ yêu dấu, tìm về gốc gác, nguồn cội của mình mà không thể tưởng tượng được rằng, hành trình mà cậu sắp trải qua sẽ gặp bao sóng gió.

Trong hành trình ấy, Hưng đã đi qua nhiều vùng miền, gặp nhiều người khác nhau trong xã hội, cả người tốt lẫn kẻ xấu. Những biến cố, những sự kiện không may xảy ra liên tiếp giúp Hưng trưởng thành hơn, mạnh mẽ hơn. Ở cuốn sách, các bạn đọc tuổi thiếu niên sẽ thấy dáng dấp của mình trong đón với tình bạn hồn nhiên, trong sáng, với những trò nghịch ngợm “nhất quỷ nhì ma”, với bản tính tò mò luôn muốn khám phá những điều mới mẻ.

Cùng với những người bạn của mình, Hưng đã chinh phục đỉnh đồi Sơn Nhân “chứa đựng rất nhiều những điều từ xa xưa để lại, trong đó có cả những thứ rất bí mật, rất linh thiêng, rất kì lạ”, hay theo dấu chân Người Rừng khám phá một cuộc sống đầy bí ẩn.

Có lúc, nhóm bạn còn liều lĩnh đột nhập vào “ngôi nhà có phép thần thông” để khám phá phép lạ của ông Tây. Trên bước đường lưu lạc, Hưng cũng cùng chị em nhà Mây, Nước khám phá một hòn đảo hoang cách xa bờ với nhiều loại chim muông, thú lạ, được thêu dệt bởi nhiều huyền thoại, truyền thuyết. Một hình ảnh lặp đi lặp lại trong tác phẩm này của Nguyễn Đình Tú là chiếc ba lô màu đỏ không rời chú bé Hưng. Chiếc ba lô này do người bố yêu thương đưa cho Hưng và theo chú bé suốt chặng đường vào Nam, ra Bắc.